گردشبان (gardeshban.ir) : 
طبق قوانین مربوط به حفظ و حراست از آثار و ابنیههای تاریخی و ثبت شده، هر گونه ساختمانسازی در اطراف بناهای تاریخی که جز آثار ملی هستند، به دلیل اینکه حس زیبایی شناسی و هویت این آثار به مخاطره میافتد، ممنوع است.
به همین منظور برای آثار تاریخی، محدودهای توسط متولی اثر و بر اساس ضوابط قانونی برای حفظ آن تعیین شده است که از آن به عنوان حریم اثر تاریخی ثبت شده نام برده میشود که ممانعت از احداث بناهای مرتفعی که باعث اختلال در دید بصری محیط میشوند، در قانون تصریح شده است.
قانون مربوط به حریم آثار و ابنیههای تاریخی، حریم حفاظتی شامل جلوگیری از فرو ریختن و آسیب دیدن کل اثر تعیین کرده است تا در این حریم هر نوع فعالیت، کاربریها و ساختوسازهای نامناسب تحت رصد و کنترل قرار بگیرد.
همچنین حریم بصری با هدف ایجاد ارتباط دیداری دو طرفه بین محیط و اثر تاریخی و حریم کاربردی به منظور پیوستگی اثر تاریخی و محدوده پیوسته به آن نیز برای آثار و خانه های تاریخی و قدیمی تعریف شده است.
متاسفانه آنچه که امروز در حریم خانه «لالهای» تبریز روی داده است، چشم پوشی و زیرپا گذاشته شدن تمام قوانین، ضوابط و مقررات فوق توسط نهادهای مربوطه از قبیل خصوص شهرداری می باشد و تاکنون به اعترضات و شکایات اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان شرقی نیز ترتیب اثری داده نشده و ساخت و ساز در جوار این اثر بسیار زیبا و تاریخی همچنان ادامه دارد.
معاون میراث فرهنگی مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان شرقی اظهار کرد: از حدود ۶ ماه پیش که مالک خصوصی اقدام به خاکبرداری از محل کرده بود، معاونت میراث فرهنگی اقدام به پیگیری موضوع و نامهنگاری با نهادهای مربوطه کرد.
علیرضا قوچی افزود: زمان نخستین نامهای که توسط معاونت میراث فرهنگی استان به شهرداری ارسال شد ۲۵ تیر ماه امسال است که در آن خواستار توقف عملیات اجرایی شدیم ، اما متاسفانه ترتیب اثری به این نامه و ۱۳ نامهای که بعدا با نهادها مکاتبه شد، داده نشد.
وی با بیان اینکه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان شرقی به عنوان متولی حفظ و حراست از آثار و ابنیههای تاریخی اعتراضهای لازم از ساختوساز در حریم خانه قدیمی لالهای تبریز را پیگیری میکند، گفت: این اقدام مالک خصوصی به دلیل اینکه ملک یاد شده به طور کامل در حریم اثر تاریخی واقع شده است، قابلیت پیگرد قانونی دارد.
قوچی ادامه داد: هر چند تاکنون اقدامات و نامهنگاریهای میراث فرهنگی آذربایجان شرقی برای توقف عملیات اجرایی در جوار خانه لالهای راه به جایی نبرده است، اما با حساسیت کامل و جدیت تمام موضوع را از نهادهای ذی صلاح و مسئول پیگیری میکنیم.
وی با اشاره به اینکه طبق قوانین مربوط به حریم آثار و ابنیههای تاریخی، باید استعلامات لازم و کافی از سوی نهادهای ذیمدخل از میراث فرهنگی انجام شود، یادآوری کرد: نهادهای مجوز دهنده ساختوساز در حریم خانه «لالهای» تاکنون در این زمینه با میراث فرهنگی آذربایجان شرقی مکاتبهای نداشتهاند.
در همین ارتباط شهردار منطقه ۸ فرهنگی تاریخی تبریز اظهار نظر پیرامون خبر فوق را به یکی از معاونان خود موکول کرد.
معاون شهرسازی شهردار منطقه ۸ فرهنگی تاریخی تبریز نیز در اظهارنظری تعجب آور، اعلام کرد: هیچ نوع ساختوسازی در مکان یاد شده وجود ندارد.
اسماعیل رجبی اظهار کرد: پس از تماس خبرنگار ایرنا بنده به محله یاد شده رفتم و هیچ نوع ساختوساز غیرمجاز در کل کوچه صدر و حریم خانه «لالهای» ندیدم.
وی ادامه داد: شهرداری منطقه ۸ فرهنگی تاریخی تبریز طی یک سال اخیر هیچ گونه پروانه ساخت در مکان فوق و حریم خانه تاریخی لالهای صادر نکرده است.
خانه «لالهای» تبریز مربوط به اوایل دوره پهلوی است که کوچه صدر نرسیده به میدان شهید بهشتی تبریز واقع شده است و ۲۰ آذر ماه سال ۱۳۷۹ به شماره ۲۹۱۹ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این بنا تاریخی به وسعت ۹۰۰ مترمربع در دو طبقه و با زیربنا ۶۰۰ مترمربعی ساخته شده است که قسمت اصلی آن در سمت شمال قرار گرفته و دارای دو درب ورودی از طرف غرب و جنوب غربی بوده و بدنه شرقی و غربی حیاط آن نیز دارای حوض و باغچه است.
خانه لالهای دارا طاق نماهای آجری است که در قسمت شمالی آن حیاط خلوت کوچکی ایجاد شده که نور فضاهای داخلی را تامین می کند.
یکی از ویژگیهای جالب این خانه تاریخی، ارتباط همکف به طبقه اول است که از طریق راه پله کلاه فرنگی صورت میگیرد و در مرکز طبقه اول نیز تالاری بزرگ به همراه اتاقهای جانبی دیگر قرار گرفته است.
نما ساختمان دارای قاببندیهای آجری پرکار است و دو ایوان با ستون و سرستونهای گچبری شده جلوه خاصی به آن بخشیده است.
طبق اسناد تاریخی این خانه متعلق به یحیی ذکا، از پژوهشگران معاصر، بوده و اکنون از آن به عنوان دفتر فنی معاونت میراث فرهنگی، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری بهره برداری میشود.
ایرنا