گردشبان (gardeshban.ir) :
تب تیفوئید که به نام حصبه شناخته شده نوعی عفونت باکتریایی است که از طریق آب آلوده به شکل مستقیم و غیر مستقیم منتقل می شود و رایج ترین نشانه بیماری، تب مداوم است
حصبه از بیماری های سرایت شونده از طریق آب بوده که صدها سال، جوامع بشری را درگیر خود کرده است. سوم خرداد روز جهانی کشف واکسن حصبه است. به این مناسبت، به بررسی این بیماری میپردازیم.
حصبه چیست؟
تب تیفوئید یا تیفوئید که به نام حصبه شناخته شده نوعی عفونت باکتریایی است که توسط گونه خاصی از باکتری سالمونا ایجاد می شود. زمانی که باکتری خود را به روده می رساند از طریق مخاط روده به داخل بافت زمینه ای روده نفوذ میکند.
اگر سیستم ایمنی در این مرحله قادر به مقابله با این باکتری نباشد، این باکتری خود را تکثیر می کند و سپس وارد جریان خون می شود. بعد از این مرحله علایم اولیه بیماری به صورت تب خود را نمایان می کند.
سپس باکتری بیشتر نفوذ می کند و خود را به مغز استخوان، کبد و مجاری صفرا می رساند. در مرحله دوم بیماری، باکتری به داخل بافت ایمنی روده کوچک نفوذ میکند و از این به بعد علایم شدید روده کوچک آغاز می شود.
تب رایجترین نشانه
این بیماری بیشتر کودکان و سالمندان بالای 60 سال را تهدید میکند. دوره نهفته این بیماری 7 تا 21 روز است و به میزان باکتری های وارد شده به بدن بستگی دارد.
در موارد خفیف، ممکن است باکتری ها سریع از بین بروند و علایم خفیفی را ایجاد کنند. در این حالت افراد می توانند ناقل بیماری باشند.
رایجترین نشانه بیماری حصبه ،تب است که عموما این تب ادامه دارد و قطع نمیشود. دیگر علامت حصبه درد شدید در ناحیه شکم است که بعضا با التهاب آپاندیس اشتباه گرفته میشود.
بیماری حصبه میتواند با سرفههای خشک همراه شود. در موارد خاصی هم بیمار دچار یبوست یا اسهال میشود.خستگی و احساس ناتوانی جسمی و حتی افت سطح هوشیاری و سردرد هم در برخی بیماران مشاهده میشود.
سرایت مستقیم و غیر مستقیم
در این بیماری،میکروب از راه دهان وارد دستگاه گوارش می شود و از آن جا به دیگر نقاط بدن میرسد.
سرایت مستقیم: پرستاران و مراقبان بیماران از راه دستهای خود آلوده می شوند و در معرض آلودگی مستقیم قرار دارند. برخی از پزشکان حصبه را بیماری دستهای کثیف نامیدهاند.
سرایت غیرمستقیم: آب، بزرگ ترین منبع آلودگی است. به غیر از آب، مواد غذایی، شیر و سبزیجات و نرمتنان دریایی (صدفها و میگوها و... ) هم ممکن است توسط آب آلوده شوند.
از عوامل دیگر انتقال این ویروس میتوان به این موارد اشاره کرد:
یخ غیربهداشتی، آلودگی شیر، پنیر تازه توسط آب آلوده یا دستهای آلوده سبزیجاتی که آن ها را با کود انسانی میکارند. مگس عامل مهمی در پخش بیماری است.
رعایت نکات بهداشتی،بهترین روش پیشگیری
در مواردی که منابع آب آشامیدنی، غیر بهداشتی است باید آب را جوشاند.جوشاندن شیر و پاستوریزه کردن فراوردههای آن عامل تولید کننده حصبه را به راحتی از بین میبرد. همچنین سعی کنید نکات بهداشتی را رعایت کنید و همیشه دستهای خود را با آب و صابون بشویید.
واکسن موثر است
تاکنون دو گونه واکسن برای پیشگیری از حصبه تولید شده اند، واکسن خوراکی و واکسن تزریقی که هر دو موثر بوده است. واکسن یادآور، هر دو سال یک بار برای نوع تزریقی و هر پنج سال یک بار برای نوع خوراکی باید انجام شود.
از سال 2018 سازمان بهداشت جهانی برای مناطقی که مستعد بیماری هستند برنامههای واکسیناسیون را ترتیب داده و با انجام این برنامهها تعداد کودکان مبتلا به حصبه در این مناطق به میزان ۸۱ درصد کاهش یافته است.